vertrouwen

Pensioen en vertrouwen. Vertrouwen geven betekent loslaten. Loslaten is dus anders dan: zoek het maar uit of wat kan mij het schelen wat ze doen. Loslaten is vooral: geen controle willen hebben over iemand anders of over het leven van de ander. Loslaten betekent ook: iemand anders het proces gunnen. Nu is dat juist het geval met pensioenen en pensioenfondsen. U werkt, u draagt premie af en u vertrouwd erop dat het pensioenfonds het wel goed met u voorheeft. U laat dus los en hoopt dat de andere het goed doen.

De pensioenschuld wordt een probleem, het is een schuld omdat het een pensioen verplichting aan u is. Lage of zelfs negatieve rentes zijn perfect voor particulieren en bedrijven die schulden hebben of schulden willen aangaan. Maar spaarboekjes en pensioenfondsen hebben het er moeilijk mee. In Nederland komt er een korting voor miljoenen werknemers op hun pensioen. Zij vertrouwde jarenlang erop dat zij hun pensioen zouden krijgen, inflatie gecorrigeerd. Dat was hun toegezegd door de adviseur, de vakbond.

Volgens de Volkskrant is de kans groot dat 7 miljoen pensioenen volgend jaar verlaagd zullen worden. De dekkingsgraad van de pensioenfondsen blijkt onder de cruciale grens van 90 procent te zijn gezakt, ongeveer hetzelfde lage niveau als tijdens de kredietcrisis. Toch blijkt het Nederlandse systeem erg werkbaar, zo betoogt de Wall Street Journal:

One potential solution would be to borrow a strategy employed by the Netherlands, where they use a Collective Defined Contribution system. The system resembles a 401(k) account, though instead of individuals choosing the investing strategy, the funds are pooled together and managed by money managers

Het Collective Defined Contribution system dus of Collectief Beschikbare Premiesysteem. Waar dit op neer komt? Het begrenst het risico van een pensioentekort voor de werkgever, waardoor het risico op de schouders van de werknemer terecht komt. Waar dit voor nodig is?

De overheidsschuld van 20 geïndustrialiseerde landen staat nu op $44 biljoen. Maar een nieuw rapport van Citigroup geeft aan dat dit in principe veel meer is. Wanneer ook het publieke pensioenstelsel en andere pensioenverplichtingen mee genomen worden dan verdriedubbelt de schuldenlast tot maar liefst $122 biljoen.

Het nieuwe rapport genaamd “The Coming Pensions Crisis” analyseerde de pensioenverplichtingen van overheden uit 20 landen die lid zijn van de OESO. Onderzoekers geven in het rapport aan dat een gemiddeld land een pensioenschuld heeft van 190 procent van het bruto binnenlands product. Dat is ruim boven de 100 procent, de drempel dat menig expert zorgwekkend noemt.

Om het werkelijke schuldenniveau in perspectief te plaatsen: de extra $78 biljoen aan pensioenschuld staat gelijk aan de jaarlijkse wereldwijde economische output. Charles Millard – hoofd pension relations bij Citigroup en voormalig hoofd van de Pension Benefit Guaranty Corporation:

Imagine you thought your mortgage was $440,000 but then the bank called up and said it was $1.3 million. That’s really what we’re facing. It is really a ticking time bomb

De pensioenverplichting is door heel wat knappe koppen berekend en dat doen ze niet nu voor het eerst. Ook in de jaren 90 wisten ze dat al. Nu hebben miljoenen mensen geld in de pensioen kas gestort in het vertrouwen dat het allemaal goed komt. In 2017 gaan de eerste merken dat het niet goed komt. Dat is niet iets wat ik verzin maar dat laten de pensioenfondsen zelf weten.

Toezichthouders kijken naar pensioenfondsen

Veel pensioenfondsen staan er inderdaad slecht voor. Vier van de vijf grootste fondsen hadden in februari een dekkingsgraad (verhouding tussen hun vermogen en de pensioenuitkeringen van nu en later) van minder dan 90 procent. Nederlands grootste fonds ABP (overheid en onderwijs) zit op 88 procent. Het op een na grootste fonds Zorg en Welzijn zit op 87 procent en de metaalfondsen PMT en PME zitten beiden op ruim 89 procent. Alleen het fonds voor de Bouw, een rijker fonds, zit nog op een ruime 102 procent. Deze fondsen worden allemaal geleid door mensen die een prima pensioen hebben ook al worden ze 2000 euro per maand gekort.

De dekkingsgraad moet van de toezichthouder, De Nederlandsche Bank (DNB), minimaal 105 procent zijn. Als pensioenfondsen onder de kritische grens van 90 procent zakken, moeten ze korten om te herstellen. Niet direct, want de toezichthouder kijkt naar de gemiddelde dekkingsgraad over de laatste 12 maanden op de laatste dag van het jaar. Als de dekkingsgraden van de fondsen op 31 december dus niet zijn verbeterd, en die kans is reëel, moeten ze in 2017 korten.

Zal ik eens een onbetaalde voorspelling doen. In 2017 moet er gekort worden tenzij ze gratis geld krijgen van Mario. Die kans bestaat ook maar wat is dat geld c.q. uw pensioen dan nog waard. Overigens u hoeft ook niet te rekenen op de AOW want wie gaat de premie betalen? De nieuwkomers hebben niet de opleiding om de banen in te vullen die nu nodig zijn in Nederland. 70 procent zal nooit werken en blijft afhankelijk van een uitkering.

Heeft u straks nog pensioen?